Методическая копилка

Активная лекция «Основы организации современного урока. Методы и приёмы мотивации и стимулирования учебно-познавательной деятельности учащихся». Разработала Слинько А.В.

Цель: создание условий для понимания сущности организации современного урока, методах и приёмах  мотивации и стимулировании учебно-познавательной деятельности учащихся.

         Задачи: актуализировать знания участников об организации современного урока, методах и приёмах  мотивации и стимулировании учебно-познавательной деятельности учащихся;

                            передать опыт по обозначенной теме;

                            способствовать развитию у участников умений осуществлять организацию современного урока, применять методы и приёмы  мотивации и стимулирования учебно-познавательной деятельности учащихся;

                            содействовать осознанию участниками значимости полученного опыта.

         Оборудование: раздаточный материал, карточка-опора, таблицы, «лепестки» разного цвета.

 

Ход лекции

  1. Ориентировочно-мотивационный этап.

Задача: обеспечение мотивации участни­ков активной лекции.

  1. Приветствие. Вступительное слово учителя.
  • Уважаемые участники, давайте постараемся создать себе хоро­шее настроение.

Приём «Дюжина вопросов».

Варианты ответа на вопросы: «да», «нет», «ни да, ни нет». После каждого от­вета участник крепит «лепесток» (разного цвета — зависит от ответа) на сердцевину цветка. Созданные цветы ставят в вазу на столе у каждой группы.

Предлагаются следующие варианты во­просов:

  1. Хорошее ли у вас настроение?
  2. Нравится ли вам сегодня погода?
  3. Лето — ваше любимое время года?
  4. Нравится ли вам ваша внешность?
  5. Любите ли вы хорошо одеваться?
  6. Слушаете ли вы классическую музы­ку?
  7. Есть ли у вас настоящие друзья?
  8. Получаете ли вы удовольствие от жиз­ни?
  9. Известна ли вам формула счастья?
  10. Сильный ли вы человек?
  11. Довольны ли вы своей работой?
  12. Верите ли вы в удачу?
  13. Актуализация субъектного опыта участников.

Задача: обеспечение активности участни­ков в предстоящей деятельности.

— Обратимся к известной цитате В.А. Сухомлинского: "Урок – это зеркало общей и педагогической культуры учителя, мерило его интеллектуального богатства, показатель его кругозора, эрудиции". Эта форма многие столетия определяла лицо школы, являлась ее «визитной карточкой». Только на уроке, как сотни лет назад, встречаются главные участники образовательного процесса: учитель и ученик. Между ними всегда – неизведанный мир знаний, противоречия между познанным и еще не освоенным, между чувством удовлетворения от успеха и нелегким и трудом освоения нового, познания окружающего мира.

Приём «Ориентировочная карта дей­ствий» (определение уровня подготовлен­ности участников к восприятию опыта мастера, актуальности его исследова­ний ).

Учитель предлагает сравнить определение понятия и выделить ключевые слова. С помощью магнитов крепит основ­ные составляющие темы на доску.

Современный   урок - это прежде всего  урок, на котором учитель умело использует все возможности для развития личности ученика, ее активного умственного роста, глубокого  и  осмысленного усвоения знаний, для формирования ее нравственных основ.

Планируя современный урок  мы должны знать:

чему учить;

ради чего учить;

как учить.

Три постулата заложены в основании новой технологии урока. Первый: «Урок есть открытие истины, поиск и осмысление её в совместной деятельности учителя и ученика». Второй: «Урок есть часть жизни ребёнка». Третий: «Человек на уроке всегда остаётся наивысшей ценностью, выступая в роли цели и никогда не выступая в виде средства».

Приём «Мозговой штурм» (Обсуждение плюсов и минусов современного урока).

Плюсы

Минусы

В качестве первого хочется отметить высокую экономичность урока. На 25-30 учеников требуется всего один учитель. Чтобы образование состоялось. Урок имеет четкие временные границы. Для его проведения требуется минимальное пространство и минимальное материально-техническое обеспечение. Учитывая, что образование по-прежнему финансируется по остаточному принципу, экономичность, дешевизна школьного урока очень много значат.

 

Другое достоинство – гибкость, пластичность урока. Урок пережил многие педагогические парадигмы и концепции. На нем можно использовать самые разные образовательные технологии. Урок располагает мощным арсеналом методических возможностей: наличие видов, типов, масса методов и тому подобное.

 

К достоинствам урока относим и его способность интегрировать другие формы организации обучения. Он легко вмещает в себя лекцию, семинар, консультацию, беседу. На этой основе и выросли различные виды уроков.

 

Логическая завершенность урока – еще одно достоинство. На уроке можно организовать и первичное восприятие материала, и процесс его применения, и контроль усвоения. Педагогический процесс полностью совершается в любой педагогической форме организации воспитания и обучения, а вот познавательный – только на уроке. Урок обладает способностью охватить весь познавательный цикл.

 

Урок – система управления познавательным процессом с обратной связью. Построенный в диалоговом режиме, он позволяет не просто обмениваться информацией, но и получать данные друг о друге: о состоянии знаний и умений, об отношениях и оценках.

 

Урок обладает системообразующей способностью по отношению ко всему учебно-воспитательному процессу школы. Он задает и определяет содержание и методику проведения всех других форм организации обучения. Все они носят вспомогательный характер и как бы располагаются вокруг урока.

 

Воспитательная способность урока неоспорима. Каким бы ни был урок, он воспитывает своих участников не только содержанием учебного материала и методами воздействия учителя и учащихся друг на друга, но прежде всего взаимодействием их духовных и нравственных миров.

 

И, наконец, урок – стимул и средство роста ученика и учителя. На конкретном уроке они работают на пределе возможностей: ученику надо стараться получить лучшую отметку, а учителю – провести урок если уже не мастерски, то, по крайней мере, не провалить его. И та и другая стороны работают в экстремальной ситуации.

 

 

Вспомним одну известную мудрость: очень умный человек учится на ошибках других, просто умный – на своих, а дурак не учится ни на чьих.

Человечество развивается благодаря тому, что умных людей становится все больше. Способность учиться, т.е. постоянно принимать новые знания, даже если они обнаружены не сегодня, это верный показатель открытости человеческой личности.

III. Целеполагание.

Задача: постановка целей участниками и выявление их ожиданий.

Метод «Мишень».

— Чего вы ожидаете от лекции?

Участники определяют личностно зна­чимую цель занятия, прикрепляют магниты в выбранный вектор мишени.

 

 

Хочу получить                                                                                           Хочу узнать

готовые примеры приёмов                                                                что-то новое о мотивации

стимулирования

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Хочу научиться составлять                                                              Хочу найти «классную» идею

конспект современного урока

 

  1. Информационно-деятельностный этап.

Задачи:

  • создание атмосферы коллективного взаимодействия по формированию умений разграничивать этапы урока;
  • обеспечение практической деятельности участников по применению методов и приёмов мотивации и стимулирования учебно-познавательной деятельности учащихся.

Требования, предъявляемые к современному уроку

  • урок должен являться логической единицей темы, иметь свою строгую, единую внутреннюю логику, определяемую дидактическими целями и содержанием.
  • строится на основе учёта программных требований и требований учебных стандартов; диагностики потребностей и возможностей учащихся; самооценки возможностей преподавателя
  • должен иметь точное дидактическое назначение(тип) и свои неповторимые особенности
  • нацелен на конкретные результаты
  • должен иметь рациональную структуру и темп.
  • изложение материала на уроке должно быть вариативным по своей структуре.
  • должен предусматривать задания, предполагающие применение новых знаний на практике в изменённой ситуации по сравнению с изученной.
  • большая часть знаний должна быть получена в процессе самостоятельного поиска путём решения поисковых задач.
  • существенной стороной урока является индивидуализация обучения. Она необходима в качестве условия, обеспечивающего работу каждого ученика в доступном ему темпе, для поощрения перехода одного уровня развития к другому.

Основные компоненты современного урока

  1. Организационный – организация группы в течение всего урока, готовность учащихся к уроку, порядок и дисциплина.
  2. Целевой – постановка целей учения перед учащимися, как на весь урок, так и на отдельные его этапы.
  3. Мотивационный – определение значимости изучаемого материала как в данной теме, так и во всем курсе.
  4. Коммуникативный – уровень общения педагога с группой.
  5. Содержательный – подбор материала для изучения, закрепления, повторения, самостоятельной работы и т.п.
  6. Технологический – выбор форм, методов и приемов обучения, оптимальных для данного типа урока, для данной темы, для данной группы и т.п.
  7. Контрольно-оценочный – использование оценки деятельности ученика на уроке для стимулирования его активности и развития познавательного интереса.
  8. Аналитический – подведение итогов урока, анализ деятельности учащихся на уроке, анализ результатов собственной деятельности по организации урока.

Как подготовить современный урок?

Как сделать так, чтобы урок не только вооружал учащихся знаниями и умениями, значимость которых невозможно оспорить, но чтобы все, что происходит на уроке, вызывало у детей искренний интерес, подлинную увлеченность, формировало их творческое сознание? Рекомендации, приведенные ниже, могут помочь учителю в подготовке такого урока. Изложим их в той последовательности, в которой готовится урок. Итак:

  1. Первое, с чего надо начать подготовку к уроку: четко определить и сформулировать для себя его тему; определить место темы в учебном курсе; определить ведущие понятия, на которые опирается данный урок, иначе говоря, посмотреть на урок ретроспективно; и, наоборот, обозначить для себя ту часть учебного материала, которая будет использована в дальнейшем, иначе говоря, посмотреть на урок через призму перспективы своей деятельности.
  2. Определить и четко сформулировать для себя и отдельно для учащихся целевую установку урока - зачем он вообще нужен? В связи с этим надо обозначить обучающие, развивающие и воспитывающие функции урока.
  3. Спланировать учебный материал. Для этого надо: подобрать литературу по теме. При этом, если речь идет о новом теоретическом материале, следует постараться, чтобы в список вошли вузовский учебник, энциклопедическое издание, монография (первоисточник), научно-популярное издание. Надо отобрать из доступного материала только тот, который служит решению поставленных задач наиболее простым способом.

Подобрать учебные задания, целью которых является: узнавание нового материала; воспроизведение; применение знаний в новой ситуации; применение знаний в незнакомой ситуации; творческий подход к знаниям, упорядочить учебные задания в соответствии с принципом "от простого к сложному". Составить три набора заданий: задания, подводящие ученика к воспроизведению материала; задания, способствующие осмыслению материала учеником; задания, способствующие закреплению материала учеником.

  1. Продумать "изюминку" урока. Каждый урок должен содержать что-то, что вызовет удивление, изумление, восторг учеников- одним словом, то, что они будут помнить, когда все забудут. Это может быть интересный факт, неожиданное открытие, красивый опыт, нестандартный подход к уже известному.
  2. Сгруппировать отобранный учебный материал. Для этого подумать, в какой последовательности будет организована работа с отобранным материалом, как будет осуществлена смена видов деятельности учащихся. Главное при группировке материала- умение найти такую форму организации урока, которая вызовет повышенную активность учащихся, а не пассивное восприятие нового.
  3. Спланировать контроль за деятельностью учащихся на уроке, для чего подумать: что контролировать; как контролировать; как использовать результаты контроля. При этом не забывать, что чем чаще контролируется работа всех, тем легче увидеть типичные ошибки и затруднения, а также показать подлинный интерес учителя к их работе.
  4. Подготовить оборудование для урока. Составить список необходимых учебно-наглядных пособий, приборов и т. д. Продумать вид классной доски, чтобы весь новый материал остался на доске в виде опорного конспекта.
  5. Продумать задания на дом: его содержательную часть, а также рекомендации для его выполнения.
  6. Подготовленный таким образом урок должен лечь в конспект. Выданные рекомендации для учителей начальной школ помогут всем учителям, которые захотят изменить свой подход к проведению урока.

Подавляющее большинство детей приходит в первый класс с положительным отношением к учебе. Но проходит совсем немного времени и у части детей падает интерес к школе. Почему это происходит? Как сделать учебный процесс привлекательным на протяжении всего периода обучения? Эти вопросы рано или поздно встают перед каждым учителем, независимо от того, с учащимися какого возрастного периода он работает.

На мотивационном этапе ученики осознают, почему и для чего им нужно изучить данный раздел программы, что именно они должны выполнить, чтобы успешно решить основную учебную задачу. Этот этап обычно состоит из нескольких учебных действий.

На уроке учитель рассказывает, показывает учащимся, но вся эта информация для некоторых детей незначима: они слушают и не слышат, смотрят и не видят, они заняты совсем иной деятельностью: мечтают, думают о своем. Чтобы эти дети включились в учебную работу, надо создать стимул для усиленного процесса мышления. Такими приемами являются:

  1. Создание учебно-проблемной ситуации
  2. Формулировка основной учебной задачи
  3. Самоконтроль и самооценка своих возможностей

После того, как основная учебная задача стала понятна учащимся, намечается и обсуждается план предстоящей работы. Необходимо сообщить время, отпущенное на изучение темы, а также, что нужно знать и уметь для её изучения. Этим создается установка на необходимость подготовки к изучению материала. А некоторые учащиеся могут дать самооценку своим возможностям по изучению темы, указать, какой материал они повторят и что еще сделают для подготовки к предстоящим урокам.

Весь этот этап изучения темы очень важен для становления мотивации учебной деятельности учащихся. Поэтому нежелательно говорить: "Сегодня мы приступаем к изучению темы...", и сразу переходить к изучению нового материала. Такая "экономия времени" отрицательно сказывается на всем характере учебной деятельности учащихся.

Так, полезно использовать задания типа: «Составьте вопросы или задания, по которым можно проверить уровень усвоения изученной темы».

Большую роль в формировании мотивации учения играют различные формы коллективной деятельности на уроке. Её выбор зависит от возраста учащихся, от особенностей класса и учителя.

Опыт показывает, что использование групповых форм обучения позволяет вовлечь в работу всех ребят, поскольку попав в группу одноклассников, которые коллективно выполняют задание, ученик, как правило, не может отказаться выполнять свою часть работы, внося лепту в общее дело. При этом важно правильно организовать работу групп.

Такая организация учебной деятельности на уроке не только создает благоприятные условия для усвоения знаний, но и формирует учебно-познавательные мотивы, которые оказывают большое влияние на формирование мотивации.

Еще один источник формирования мотивации лежит в отношениях учителя с учащимися. Основное направление деятельности учителя в данном случае заключается в создании атмосферы эмоционального комфорта в процессе учения, обеспечении доброжелательных отношений в коллективе, в проявлении по отношению к учащимся педагогического оптимизма, который заключается в том, что учитель ожидает от каждого ученика высоких результатов, возлагает на учащихся надежды и верит в их способности.

Для того чтобы повысить мотивацию учащихся необходимо использовать весь арсенал методов организации и осуществления учебной деятельности:

-словесные

-наглядные и практические методы

-репродуктивные и поисковые методы

-методы самостоятельной учебной работы и работы под руководством учителя.

1) Рассказ, лекция, беседа позволяют разъяснять учащимся значимость учения, как в общественном, так и в личностном плане - для получения желаемой профессии, для активной общественной и культурной жизни в обществе. Яркий, образный рассказ невольно приковывает внимание учеников к теме урока.

2) Общеизвестно стимулирующее влияние наглядности, которая повышает интерес школьников к изучаемым вопросам, возбуждает новые силы, позволяющие преодолеть утомляемость. Ученики, особенно мальчики, позволяют повышенный интерес к практическим работам, которые в этом случае выступают в роли стимуляторов активности в учении.

3) Ценным стимулирующим влиянием обладают проблемно-поисковые методы в том случае, когда проблемные ситуации находятся в зоне реальных учебных возможностей школьников, т.е. доступны для самостоятельного разрешения. В этом случае мотивом учебной деятельности учащихся является стремление решить поставленную задачу.

4) Неизменно воодушевляет школьников введение в учебный процесс элементов самостоятельной работы, если, конечно, они обладают необходимыми умениями и навыками для ее успешного выполнения. В данном случае у учащихся появляется стимул к выполнению задания правильно и лучше, чем у соседа.

Для появления интереса к изучаемому предмету необходимо понимание нужности, важности, целесообразности изучения данного предмета в целом и отдельных его разделов, тем. Этому могут способствовать следующие приёмы.

«Оратор»

За 1 минуту убедите своего собеседника в том, что изучение этой темы просто необходимо.

 «Профессионал»

Исходя из будущей профессии, зачем нужно изучение этой темы? [19, с. 44]

Подобные рассказы помогают учащимся делиться успешными обучающими стратегиями.

Во время фронтального опроса целесообразно научить ребят начинать свой ответ словами: «Я знаю, что…». Этот приём способствует росту уверенности учеников в своей лингвистической компетенции [18, с. 27].

Очень важно не только записать тему на доске, но и вызвать у школьников эмоциональный отклик, отношение к этой теме. Это можно сделать через признание личности подростка, опираясь на его жизненный опыт.

Что вы уже знаете об этой теме?

Подберите слова об этом или на эту тему….

Вот видите! В вашей памяти это уже хранится! Значит это нужно!

(Не правда ли, звучит как открытие!)

Одним из видов активного поиска являются действия выбора, работа по желанию. (Например, выучить понравившееся стихотворение или отрывок по выбору).

Активная поисковая деятельность стимулирует собственные примеры обнаружения грамматических закономерностей.

Поисковую умственную активность вызывают задания, которые требуют от школьников исправления логических, фонетических, стилистических и прочих ошибок.

Можно долго спорить о том, каким должен быть урок. Неоспоримо одно: он должен быть одушевленным личностью учителя.

 Хоть выйди ты не в белый свет,

А в поле за околицей, —

Пока идешь за кем-то вслед,

Дорога не запомнится.

Зато, куда б ты ни попал

И по какой распутице,

Дорога та, что сам искал,

Вовек не позабудется.

(Н.Рыленков)

  1. Рефлексивный

Задача: оценка эффективности взаимодей­ствия педагога и участников мастер-класса; определение значимости полученных знаний и умений для использования в дальнейшей педагогической деятельности.

Беседа по результатам совместной дея­тельности учителя и слушателей:

  • Как вы думаете, на каком этапе уроке целесообразно приме­нять методы мотивации?
  • Как строится современный урок?

Приём «Книга отзывов и пожеланий».

  • На цветных листах бумаги напишите от­зывы об активной лекции и пожелания учителю.

Карточка-опора

Положительные

черты,

достоинства

•    Было интересно работать в группе над созданием небольшого проекта.

•    Оригинальная работа, всё понятно и интересно.

•    Мы занимались творчеством.

•    Понравилось, так как мастер-класс прошёл в интересной форме.

•    Свой вариант.

Отрицательные черты, недостатки

•    Немного шумно.

•    Не все группы старались на 100 %.

•    Свой вариант.

Возможности для развития

•    Интересно составлять задания.

•     Интересно работать в группах и смотреть на работу других.

•    Всё интересно.

•    Свой вариант.

Приём «Комплимент».

— В знак понимания обменяйтесь, пожалуйста, цветами и скажите друг другу компли­мент.

 

Плюсы

Минусы

В качестве первого хочется отметить высокую экономичность урока. На 25-30 учеников требуется всего один учитель. Чтобы образование состоялось. Урок имеет четкие временные границы. Для его проведения требуется минимальное пространство и минимальное материально-техническое обеспечение. Учитывая, что образование по-прежнему финансируется по остаточному принципу, экономичность, дешевизна школьного урока очень много значат.

 

Другое достоинство – гибкость, пластичность урока. Урок пережил многие педагогические парадигмы и концепции. На нем можно использовать самые разные образовательные технологии. Урок располагает мощным арсеналом методических возможностей: наличие видов, типов, масса методов и тому подобное.

 

К достоинствам урока относим и его способность интегрировать другие формы организации обучения. Он легко вмещает в себя лекцию, семинар, консультацию, беседу. На этой основе и выросли различные виды уроков.

 

Логическая завершенность урока – еще одно достоинство. На уроке можно организовать и первичное восприятие материала, и процесс его применения, и контроль усвоения. Педагогический процесс полностью совершается в любой педагогической форме организации воспитания и обучения, а вот познавательный – только на уроке. Урок обладает способностью охватить весь познавательный цикл.

 

Урок – система управления познавательным процессом с обратной связью. Построенный в диалоговом режиме, он позволяет не просто обмениваться информацией, но и получать данные друг о друге: о состоянии знаний и умений, об отношениях и оценках.

 

Урок обладает системообразующей способностью по отношению ко всему учебно-воспитательному процессу школы. Он задает и определяет содержание и методику проведения всех других форм организации обучения. Все они носят вспомогательный характер и как бы располагаются вокруг урока.

 

Воспитательная способность урока неоспорима. Каким бы ни был урок, он воспитывает своих участников не только содержанием учебного материала и методами воздействия учителя и учащихся друг на друга, но прежде всего взаимодействием их духовных и нравственных миров.

 

И, наконец, урок – стимул и средство роста ученика и учителя. На конкретном уроке они работают на пределе возможностей: ученику надо стараться получить лучшую отметку, а учителю – провести урок если уже не мастерски, то, по крайней мере, не провалить его. И та и другая стороны работают в экстремальной ситуации.

 

 

свернуть

Комар Т.П. Майстар-клас “Факультатыўныя заняткі па беларускай мове і літаратуры ў сістэме дапрофільнай падрыхтоўкі і профільнага навучання”

Мэта: вызначэнне значэнняфакультатыўных заняткаў па беларускай мове і літаратуры ў сістэме дапрофільнай падрыхтоўкі і профільнага навучання.

Задачы:

  1. Класіфікаваць тэхналогіі навучання на факультатыўных занятках ў сістэме дапрофільнай падрыхтоўкі і профільнага навучання
  2. Раскрыць крэтэрыі эфектыўнасці факультатыўнага навучання.
  3. Абмяняцца вопытам, практычнымі метадамі ў пытанні забеспячэнне пераемнасці навучання на ўроках і факультатыўных занятках.

Пытанні:

- факультатыўныя заняткі па беларускай мове і літаратуры ў сістэме

  дапрофільнай падрыхтоўкі і профільнага навучання;

- класіфікацыя тэхналогій навучання на факультатыўных занятках;

- забеспячэнне пераемнасці навучання на ўроках і факультатыўных занятках;

- крытэрыі эфектыўнасці факультатыўнага навучання.

Главной сегодняшней задачей образования взрослых является производство компетентных людей - людей, которые были бы способны применять свои знания в изменяющихся условиях, и ... чья основная компетенция заключалась бы в умении включаться в постоянное самообучение на протяжении всей своей жизни.  М. Ноулз

Эфектыўнасць факультатыўных заняткаў залежыць не толькі ад прадуманага планавання, але і ад методыкі іх правядзення, якая звычайна ўключае тры асноўныя этапы.

Першы этап – падрыхтоўчы, на якім вызначаюцца задачы факультатыва, намячаецца план яго работы, даецца агульная характарыстыка праблемы, вылучаюцца прыватныя пытанні, размяркоўваюцца заданні паміж вучнямі, даюцца папярэднія рэкамендацыі па афармленні і падрыхтоўцы выступленняў на факультатыве. Галоўнае на гэтым этапе – настроіць вучняў на цікавую і сур’ёзную працу, давесці ім, што ў ёй з’яўляецца асноўным.

Другі этап – галоўны, у ходзе якога школьнікі знаёмяцца з канкрэтнымі творамі, праблемамі, вядуць актыўную творчую работу, аб’ём якой залежыць ад канкрэтных мэт заняткаў.

Трэці этап – заключны – уяўляе сабой падвядзенне вынікаў работы вучняў на факультатыве.

Надзвычай актуальным з’яўляецца пытанне аб самой арганізацыі, метадычных формах і прыёмах правядзення факультатыўных заняткаў. Яны не павінны паўтараць паўрочныя заняткі. Настаўніку неабходна клапаціцца аб тым, каб яны былі разнастайнымі, цікавымі, каб перавага аддавалася самастойнай, пошукавай і творчай працы вучняў. Выбар канкрэтнай метадычнай формы правядзення факультатыва абумоўліваецца і псіхолага-ўзроставымі асаблівасцямі вучняў, іх пазнавальнымі магчымасцямі, самой тэматыкай факультатыва, канкрэтнымі мэтамі яго правядзення.

Найбольш распаўсюджанымі формамі працы на факультатыве з’яўляюцца лекцыя, семінарскія заняткі, практычныя заняткі, гутарка, дыскусія, навуковая канферэнцыя, камбінаваныя заняткі, якія па сваёй структуры набліжаюцца да пазакласных мерапрыемстваў (міні-алімпіяд, падарожжаў, інсцэніравання і г.д.). Акрамя таго, на факультатыўных занятках можна прадугледжваць і напісанне творчых работ розных жанраў і іх абмеркаванне.

Адной з найбольш ужывальных формаў працы на факультатыве з’яўляецца лекцыя.У ходзе яе настаўнік выкарыстоўвае перад вучнямі сістэму ведаў, фармуе іх светапогляд, стымулюе на самастойны творчы пошук. Рыхтуючыся да лекцыі па факультатыве, настаўнік павінен прадугледзець не толькі, што ён паведаміць вучням, але і што ў кожным канкрэтным выпадку ці на пэўным этапе заняткаў яны будуць рабіць. Лекцыю на факультатыве неабходна спалучаць з іншымі прыёмамі работы: рэфератамі, паведамленнямі вучняў, гутаркамі і пад.

У рамках факультатыва можна праводзіць семінарскія заняткі як сродак далучэння вучняў да рэалізацыі пастаўленых мэт і задач. Сутнасць семінарскіх заняткаў заключаецца ў тым, што пасля падрыхтоўчай работы вучні самастойна рыхтуюцца да раскрыцця пэўнага пытання ці праблемы. Структура правядзення семінара выбіраецца настаўнікам; асноўная ўвага найчасцей звяртаецца на праблемы, з якімі вучні знаёміліся самастойна, на назіранні над мастацкімі тэкстамі, навуковай літаратурай. Праверка самастойна засвоенага матэрыялу можа быць праведзена ў форме калоквіуму, абмеркавання напісаных вучнямі дакладаў, іх рэцэнзавання вучнямі-апанентамі.

Пры правядзенні факультатыўных заняткаў у форме практычных заняткаў неабходна звяртаць увагу на форму мастацкага твора, даследаванне прыёмаў стварэння характараў, раскрыццё тэарэтыка-літаратурных праблем. Тут можна прапаноўваць выкананне самастойных творчых работ невялікага памеру.

Заключныя заняткі па факультатыве мэтазгодна праводзіць у форме гутаркі,якая набывае універсальны характар і адрозніваецца ад звычайнай урочнай гутаркі перш за ўсё ўмовамі правядзення. Вучні на такіх занятках аргументуюць свае ўражанні, вучацца абараняць выказаную думку. Настаўніку для дадзенай гутаркі варта падабраць праблемныя пытанні або пытанні, якія яшчэ раз засяродзяць увагу вучняў на параўнанні розных відаў мастацтва, каб вучні набылі навыкі ўстанаўлення сувязі паміж мастацкімі творамі і творамі сумежных відаў мастацтва.

У наш час на факультатывах прадугледжана і такая новая, нетрадыцыйная форма працы з фактычным матэрыялам на факультатыве, як напісанне творчых работ. Мэта іх – развіццё навукова-даследчых здольнасцей вучняў, выпрацоўка навыкаў самастойнага аналізу літаратурных твораў, уменне працаваць з літаратурна-крытычнымі артыкуламі.

Яшчэ адной з эфектыўных формаў навучання на факультатыве можа стаць навуковая канферэнцыя, якая спрыяе выпрацоўцы ў вучняў навыкаў навуковага даследавання, творчага асэнсавання крытычнага матэрыялу, можа быць прымеркавана да юбілейнай даты, складанай актуальнай праблемы нашага часу.

Належнае месца сярод формаў работы на факультатывах у апошні час занялі і так званыя камбінаваныя заняткі (навуковыя канферэнцыі, выпуск спецыяльных зборнікаў, школьных газет, правядзенне літаратурных вечароў і інш.), якія цесна звязаныя з пазакласнай і пазашкольнай работай. Такая ўзаемасувязь надае факультатыўным заняткам большую мэтанакіраванасць, стварае пэўную псіхалагічную перспектыву.

Пры выбары тых ці іншых метадычных прыёмаў работы на факультатыве неабходна ўлічваць і схільнасць яго ўдзельнікаў да пэўнай формы літаратурнай дзейнасці.

Ні для каго не сакрэт, што ў сучасным інфармацыйным грамадстве для педагогаў важным з’яўляецца не столькі ўменне даваць веды, колькі ўменне навучыць дзяцей гэтыя веды здабываць. Працэс пошуку, “здабычы” ведаў немагчымы без уласных даследаванняў, адкрыццяў. Асабліва важнае значэнне даследчая дзейнасць мае для высокаматываваных вучняў. Шматгадовы вопыт педагагічнай дзейнасці паказвае, што адной з лепшых форм работы ў гэтым кірунку з’яўляецца арганізацыя і правядзенне факультатыўных заняткаў – даследаванняў,  скіраваных на развіццё даследчай кампетэнтнасці, творчага  патэнцыялу  вучняў і іх  вучэбнай   матывацыі.

Факультатыўныя  заняткі – даследаванні мэтазгодна разглядаць  у якасці кампанента даследчага навучання, сутнасць якога выкладзена М.І.Запрудскім: “Даследчае навучанне — гэта працэс самастойнага пазнання вучнямі навакольнага свету праз вывучэнне яго аб’ектаў, працэсаў і з’яў”. Такое навучанне дазваляе настаўніку скіраваць вучняў на вырашэнне творчай, даследчай задачы з загадзя невядомым вынікам.

У аснову арганізацыі і правядзення факультатыўных заняткаў-даследаванняў пакладзены як агульнапрынятыя прынцыпы навуковай дзейнасці (сцвярджальнасць, назіральнасць, прастата, адпаведнасць і сістэмнасць), так і спецыфічныя педагагічныя прынцыпы:

  1. Прынцып адпаведнасці метадам навуковага даследавання. Важна, каб вучні ў сваіх даследаваннях праходзілі ўсе стадыі, характэрныя для звычайных даследаванняў: асэнсаванне праблемы, вызначэнне мэты і задач, фармулёўка гіпотэзы, вызначэнне методыкі даследавання, яго правядзенне, фіксацыя, апрацоўка і інтэрпрэтацыя вынікаў, фармулёўка вывадаў. Усё гэта спрыяе фарміраванню даследчага стылю мыслення і даследчых уменняў.
  2. Прынцып апоры на адукацыйныя інтарэсы вучняў. Важна, каб рашэнне аб правядзенні даследавання, выбар яго тэмы былі за самім вучнем.
  3. Прынцып супрацоўніцтва вучняў і педагога. Пазіцыі педагога і вучняў ураўноўваюцца, паколькі самому педагогу, як правіла, невядомы вынікі будучай работы.
  4. Прынцып прадукцыйнасці. У працэсе даследчай дзейнасці ў вучняў павінна адбывацца фарміраванне і развіццё творчага мыслення, даследчых уменняў і навыкаў.
  5. Прынцып рэфлексіі. Рэфлексія павінна выступаць у якасці ўмовы, неабходнай для таго, каб вучні бачылі схему арганізацыі ўласнай даследчай дзейнасці, асэнсоўвалі і засвойвалі спосабы яе правядзення.

Факультатыўныя заняткі-даследаванні ўключаюць ў сябе асноўныя этапы, характэрныя для даследаванняў у навуковай сферы: пастаноўка праблемы, паўтарэнне тэорыі, прысвечанай вызначанай праблематыцы, падбор інструментаў для даследавання і практычнае авалодванне імі, апрацоўка атрыманага выніку, аналіз і абагульненне.

Характэрная рыса факультатыўных заняткаў-даследаванняўпастаноўка і выкананне дзвюх мэт: пашырэнне ведаў па прадмеце і навучанне даследчай дзейнасці. Пастаўленыя мэты дасягаюцца праз вырашэнне канкрэтных задач. Напрыклад, для пашырэння звестак па прадмеце неабходна вырашыць наступныя:

  • набыццё вучнямі агульнавучэбных уменняў (работа з падручнікам, складанне табліц, ажыццяўленне самакантролю, самааналізу і г.д.);
  • набыццё вучнямі спецыяльных ведаў і ўменняў (засваенне фактычнага матэрыялу па прадмеце);
  • набыццё вучнямі інтэлектуальных уменняў (аналізаваць, параўноўваць, абагульняць і г.д.).

Для навучання даследчай дзейнасці патрабуецца вырашыць іншую задачунабыццё вучнямі даследчых ведаў і ўменняў:

  • веданне спецыфікі і асаблівасцей працэсу навуковага пошуку, ступеней даследчай дзейнасці;
  • веданне методыкі навуковага даследавання;
    • фарміраванне ўмення выдзяляць праблемы, фармуляваць гіпотэзы, планаваць эксперымент у адпаведнасці з гіпотэзай, рабіць вывады.
    • Прыкладная структура факультатыўных заняткаў-даследаванняў па беларускай мове ўключае ў сябе наступныя этапы:
  • матывацыя;
  • актуалізацыя ведаў;
  • стварэнне праблемнай сітуацыі;
  • пастаноўка праблемы даследавання;
  • вызначэнне тэмы даследавання;
  • фармулёўка мэты даследавання;
  • вылучэнне гіпотэзы;
  • праверка гіпотэзы (правядзенне экперымента, практычнай работы);
  • інтэрпрэтацыя атрыманых даных;
  • вывад па выніках даследавання;
  • прымяненне новых ведаў у вучэбнай дзейнасці;
  • падвядзенне вынікаў заняткаў.

Вызначальнай рысай факультатыўных заняткаў-даследаванняў з’яўляецца цэласнасць, звязнасць усіх этапаў і іх падпарадкаванасць цэнтральнай ідэі — адкрыццю чагосьці новага.

Падрыхтоўка і правядзенне заняткаў-даследаванняў — складаная і адказная справа для настаўніка. Важна стварыць умовы для самастойнага спасціжэння вучнямі вядучых ідэй і паняццяў. Настаўнік стварае такія сітуацыі, якія даюць магчымасць вучням знаёміцца са з’явамі, паняццямі і ў той жа час патрабуюць ад іх самастойна ўстанаўліваць і выяўляць гэтыя па- няцці на прапанаваных прыкладах. Увесь працэс канструявання такіх заняткаў уключае ў сябе пяць этапаў:

  1. Фармулёўка абагульнення заняткаў. Настаўніку неабходна асэнсаваць, што вучні павінны адкрыць на занятках, гэта значыць, якія правілы, прынцыпы, заканамернасці або сувязі павінны быць выяўлены. Усё гэта ўяўляе сабой змястоўна-сэнсавы стрыжань заняткаў.
  2. Вызначэнне неабходнага матэрыялу для таго, каб выявіць запланаванае абагульненне.
  3. Вызначэнне тыпу даследавання на занятках у залежнасці ад запланаванага абагульнення. Напрыклад, эмпірычныя даследаванні (правядзенне вучнямі ўласных назіранняў і эксперыментаў), тэарэтычныя даследаванні (работа вучняў па вывучэнні і абагульненні фактаў, матэрыялаў, якія ўтрымліваюцца ў розных крыніцах).
  4. Канструяванне праблемнай сітуацыі для вучняў, гэта значыць, вызначэнне дынамічнага стрыжня заняткаў, матывацыя.
  5. Прадумванне складу рабочых груп, размеркаванне матэрыялу для вывучэння, вызначэнне формы прэзентацыі вынікаў даследаванняў.

У якасці ілюстрацыі прывяду прыклад арганізацыі і правядзення факультатыўных заняткаў-даследаванняў па тэме “Прыназоўнік як службовая часціна мовы” (7 клас, факультатыў “Слова ў тэксце”). У аснове гэтых за- няткаў — правядзенне лінгвістычных эксперыментаў з мэтай пашырэння ве- даў вучняў аб прыназоўніку як службовай часціне мовы. Вучням прапануецца працаваць у лінгвістычнай лабараторыі і праводзіць сінтаксічны, марфалагічны і міжмоўны эксперыменты па пэўных алгарытмах.

Так, для правядзення марфалагічнага эксперымента па адрозненні вытворных і невытворных прыназоўнікаў ад самастойных часцін мовы прапануецца наступны алгарытм дзеянняў:

  • падбярыце прыклады вытворных прыназоўнікаў, якія паходзяць ад назоўнікаў, прыслоўяў, дзеепрыслоўяў на тэму прыроды;
  • правядзіце параўнальны аналіз;
  • складзіце алгарытм адрознення;
  • прэзентуйце вынікі свайго эксперымента.

Перад правядзеннем эксперымента вучні прапаноўвалі свае гіпотэзы адносна адрозненняў вытворных прыназоўнікаў ад самастойных часцін мовы.

Пасля прэзентацыі вынікаў вызначаліся гіпотэзы, якія пацвердзіліся, і гіпотэзы, якія эксперыментальна не пацвердзіліся. Такім чынам, заняткі дазволілі ў поўнай меры не толькі пашырыць веды вучняў аб прыназоўніку як службовай часціне мовы, але і садзейнічалі фарміраванню ўменняў параўноўваць, аналізаваць, выказваць уласныя меркаванні, абагульняць, ра- біць вывады праз выкарыстанне на ўроку прыёму правядзення лінгвістычнага эксперымента, спрыялі развіццю камунікатыўных кампетэнцый вучняў праз работу ў групах, стымулявалі станоўчыя адносіны да ўрокаў беларускай мовы, развіццё творчых  здольнасцей,  зацікаўленасць  працэсам навучання праз арганізацыю даследвання дзейнасці.

Арганізацыя і правядзенне  факультатыўных  заняткаў – даследаванняў  па беларускай мове дазваляе  выклікаць   цікавасць  у вучняў  да даследчай  дзейнасці,  спрыяе  развіццю  пазнавальнай  актыўнасці, разумовай дзейнасці

Трэба  адзначыць і тое, што вучні развіваюць уменне самастойна  атрымліваць і засвойваць інфармацыю, у іх з’яўляецца магчымасць пашыраць і паглыбляць свае веды.

  Мяне не раз хвалявалі пытанні: “Як  дасягнуць высокіх паказчыкаў пры вывучэнні свайго прадмета, як зацікавіць навучэнцаў вывучаць беларускую мову?” – неабходна заўжды знаходзіцца ў стане творчага пошуку, менавіта творчы падыход з’яўляецца асноваю педагагічнага майстэрства. Вядома,  гэта патрабуе  ад сучаснага настаўніка пошуку новых метадаў, прыёмаў і формаў навучання.

           Я вывучала метадычную літаратуру, работы даследчыкаў, перыядычныя выданні, у якіх надрукавана шмат матэрыялу па арганізацыі і правядзенні факультатыўных заняткаў, і прыйшла да высновы, што ў сваёй педагагічнай дзейнасці неабходна выкарыстоўваць увесь свой вопыт, каб ствараць на факультатыўных занятках умовы для праяўлення і задавальнення пазнавальных і камунікатыўных патрэб навучэнцаў. Менавіта гэтыя патрэбы з’яўляюцца штуршком для ўзнікнення матываў дзейнасці. Значыць, я павінна арыентавацца на патрэбы навучэнцаў, выкліканыя запатрабаваннямі часу. Вядомы расійскі педагог-наватар Л. В. Занкоў сцвярджаў, што ўсебаковае развіццё, духоўнае багацце не можа быць дасягнута па прымусу. Сапраўднае духоўнае багацце складаецца тады, калі чалавек сам  цягнецца да ведаў, да навукі, да мастацтва.

Вывучала цяжкасці, з якімі навучэнцы сустракаліся пры вывучэнні той ці іншай тэмы, падбірала рознаўзроўневыя заданні, тэсты, практыкаванні, якія б садзейнічалі ўдасканаленню вывучэння беларускай мовы, праяўлялі б цікавасць да прадмета. Прыйшла да высновы, што сучасныя адукацыйныя  тэхналогіі – той дзейсны сродак, які дапамагае зрабіць працэс навучання камфортным і даць нашым дзецям разам з акадэмічнымі ведамі цэлы комплекс сацыяльных.

У сваёй прафесійнай дзейнасці я  імкнуся выкарыстоўваць  метады і прыёмы розных сучасных адукацыйных тэхналогій, якія дапамагаюць зрабіць заняткі цікавымі, пазнавальнымі, здольнымі заахвоціць навучэнцаў да вывучэння роднай мовы, падрыхтаваць да ўдзелу ў алімпіядах, павысіць веды па прадмеце.

          Яшчэ ў XVII ст. Я. А. Каменскі  ў  “Вялікай дыдактыцы” адзначаў: “Правільна вучыць моладзь – гэта не значыць убіваць у галовы сабраную з аўтараў сумесь слоў, выразаў, думак, а гэта значыць – раскрываць здольнасць разумець рэчы, каб менавіта з гэтай здольнасці, быццам з жывой крыніцы, пацяклі ручайкі (веды)”.

            Для таго, каб быць паспяховым у сучасным зменлівым свеце, вучні павінны ўмець прасейваць інфармацыю і самім прымаць рашэнні аб тым, што для іх важна, а што не. Становіцца відавочным, што школьнікам неабходна ўмець рашаць складаныя праблемы, крытычна аналізуючы абставіны, прымаць прадуманыя рашэнні на аснове

атрыманайінфармацыі.         На факультатыўных занятках па беларускай мове я актыўна звяртаюся да метадаў і прыёмаў тэхналогіі крытычнага мыслення і выкарыстоўваю іх на розных этапах заняткаў. Прымяняю наступную структуру заняткаў: выклік, асэнсаванне, рэфлексія.

            На першай стадыі – выклік – вучні атрымліваюць заданне, у час выканання якога яны адзначаюць, што ім вядома або што думаюць пра пэўнае паняцце, падзею, з’яву, заканамернасць і г.д. Мая роля тут заключаецца ў тым, каб стаць правадніком для вучняў, застаўляючы іх разважаць. Прымаецца любое меркаванне, пункт погляду. У такіх умовах адбываецца працэс навучання – працэс сувязі новага з ужо вядомым. На гэтай стадыі я прапаноўваю скласці кластар, асацыятыўны рад да пэўнага паняцця, звязанага з тэмай урока і г.д.              На стадыі асэнсавання прапаноўваю навучэнцам працаваць з вучэбным матэрыялам (часцей – самастойна): падручнікам, тэкстам, іншай інфармацыяй. Загаддзя стаўлю пэўныя пытанні або паведамляю аб тых заданнях, якія яны будуць павінны выканаць пасля знаёмства і аналізу прапанаванага матэрыялу. Для арганізацыі работы з тэкстам удалым прыёмам лічу  “Інсерт” (чытанне з алоўкам), прыём “Ведаю – Хачу ведаць – Даведаўся”, заданні тыпу , “Скласці план параграфа”(тэксту),  “Задай пытанні аднакласніку” (настаўніку) і г.д.             На стадыі рэфлексіі  выкарыстоўваю прыём “Ацэначнае акно” (вучні самі адзначаюць у табліцы, якія веды па тэме заняткаў імі засвоены добра, якія  не зусім зразумелі, што змогуць прымяніць на практыцы, а што - не) або прыём складання сінквейна (вершаванае пяцірадкоўе па тэме заняткаў).

         Калі вучні актыўна ўдзельнічаюць у навучальным працэсе, павышаецца іх здольнасць да разважання і разумення.             На факультатыўных занятках мною выкарыстоўваюцца некаторыя метады і прыёмы тэхналогіі французскіх педагагічных майстэрняў.             Сутнасць майстэрні раскрываецца праз  прынцыпы яе пабудовы, якія не толькі ўяўляюць сабой арганізацыйны пачатак педагагічнай дзейнасці, але адлюстроўваюць філасофію свабоднага, гуманнага і творчага педагога:

*прынцып роўнасці ўсіх удзельнікаў працэсу навучання; *прынцып дабравольнага ўключэння вучняў у пошукавую дзейнасць, дзеля чаго выкарыстоўваюцца спецыяльныя заданні; *прынцып дыялагічнасці ва ўзыходжанні да ісціны на аснове спалучэння індывідуальнай і калектыўнай работы, атмасферы супрацоўніцтва, узаемаразумення, развіцця камунікатыўнай культуры вучняў;

*прынцып праблемнасці ў навучанні, які забяспечваецца праблемным характарам заданняў, што стварае сітуацыі парадаксальнасці, супярэчлівасці; *прынцып варыятыўнасці, магчымасці выбару вучнямі матэрыялу, віду дзейнасці, спосабу прад’яўлення выніку работы;

*прынцып адсутнасці адзнакі выключае спаборніцтва, суперніцтва. Гэтыя знешнія стымулы ўступаюць месца самаацэнцы, самавыхаванню.             У залежнасці ад тэмы заняткаў, этапу яе вывучэння, узроўню выкладання і іншых фактараў я выкарыстоўваю розныя метады і прыёмы майстэрні.              На этапе  індукцыя (лац. – увядзенне, пабуджэнне) –пачатак майстэрні, ствараю патрэбны настрой, пачуцці  вучняў пры дапамозе розных сродкаў: мелодыі, якая стварае патрэбны фон, рэпрадукцыі ўрыўкаў з вершаў, фотаздымкаў і інш.             На этапе самаканструкцыя – прадугледжваю самастойную фармуліроўку мэты  заняткаў, прапанова ўласных гіпотэз вучнямі. У якасці задання для гэтага этапу  вучням прапаноўваю скласці асацыятыўны рад да пэўнага паняцця, звязанага з тэмай заняткаў, кластар, падумаць над праблемным пытаннем, адказ на якое потым шукаецца разам.

На этапе сацыяканструкцыя – праводжу калектыўную работу ў парах, групах, сумесны пошук адказаў на пытанні, абмен ідэямі, стварэнне праектаў.             На этапе сацыялізацыя –прадугледжваю   абмеркаванне розных гіпотэз і пунктаў гледжання. У выніку ўзнікае пытанне: а як павінна быць на самой справе? І адбываецца ўсведамленне няпэўнасці, паяўляецца праблемная сітуацыя.

 На этапе творчая праца – самастойная дзейнасць навучэнцаў па тэме, выкананне пэўнага задання настаўніка.

Рэфлексія – вынікі працы. Рыхтую пытанні агульнага плана, складаецца сінквейн, кластар.

          Праблема фарміравання ў школьнікаў станоўчай матывацыі да навучання стала асноўнай у педагагічнай дзейнасці настаўнікаў. У вырашэнні гэтай праблемы вядучую ролю адыгрывае выкарыстанне тэхналогіі дзелавой і займальнай гульні.             Найбольш эфектыўны метад, які далучае школьнікаў да прафесійнай дзейнасці, спрыяе развіццю творчых здольнасцей і самастойнасці, актывізуе асобу вучня: дае магчымасць стаць лідэрам, дапамагае запомніць значны аб’ём інфармацыі, наладзіць міжасобасныя стасункі з аднакласнікамі і настаўнікамі.               Прапанаваная педагагічная тэхналогія цікавая для школьнікаў розных узростаў. Гэта эфектыўны і карысны від дзейнасці. Гуляць звычайна хочуць усе вучні, важна толькі ўлічыць іх узроставыя асаблівасці, правільна выбраць форму гульні і арганічна ўключыць яе ў структуру пэўных заняткаў.

  З вопыту сваёй работы можна адзначыць тое, што звычайна ў вучняў найбольшую цікавасць выклікаюць ролевыя гульні, дзякуючы якім у школьнікаў фарміруюцца некаторыя прафесійныя якасці, лідарства, развіваецца ўменне кіраваць людзьмі.

У старэйшых класах прымяняю тэхналогію вучэбна-даследчай працы, якая дазваляе навучэнцам самастойна здабываць веды, знаходзіцца ў творчым пошуку, развіваць уменне аналізаваць, супастаўляць, абагульняць неабходны матэрыял.

Сёння настаўнікам прапануецца самім рабіць выбар у выкарыстанні ў сваёй прафесійнай дзейнасці метадаў і прыёмаў той або іншай тэхналогіі. Галоўнае – жаданне і ўменне самога настаўніка. Я ў сваёй рабоце не абмяжоўваюся выкарыстаннем метадаў і прыёмаў толькі названых вышэй адукацыйных тэхналогій.  Пошук новага і эфектыўнага для навучання, спробы і ўкараненне ў практычную дзейнасць – маё крэда як настаўніка.

Я  ахарактарызавала магчымасці выкарыстання настаўнікам на факультатыўных занятках па беларускай мовы  ЭСН і магу зрабіць наступныя высновы:

  • выкарыстанне мультымедыйных сродкаў на факультатыўных занятках роднай мовы  дапамагае вучням больш грунтоўна запамінаць новы матэрыял, павышаецца іх матывацыя да пазнання школьных прадметаў, значна эканоміцца час на выкананне трэніровачна-карэкцыйных заданняў, развіваецца наглядна-вобразнае мысленне, фарміруецца ўменне работы з інфармацыяй: яе пошук, адбор і пераапрацоўка; камп'ютарная сістэма  дае вучню мажлівасць на адлегласці праверыць веды па вывучанай тэме, выявіць дапушчаныя памылкі і атрымаць адпаведныя рэкамендацыі;
  • з дапамогай Інтэрнэту навучэнец на значнай адлегласці і, не выходзячы з дому, можа адкрыць сайты электронных бібліятэк і за лічаныя секунды знайсці патрэбныя раздзелы кнігі, табліцу ці мастацкі твор;     
  • Інтэрнэт відавочна пранікае ў адукацыйную галіну. Педагогі для таго, каб надаць эфектыўнасць і прывіць цікавасць да свайго прадмета, сёння выкарыстоўваюць у навучальна-выхаваўчым працэсе КТ. Такі падыход дазваляе сучаснаму педагогу вырашаць наступныя метадычныя задачы: развіваць уменні самастойнай працы з навучальным матэрыялам, выпрацоўваць крытычнае мысленне ва ўмовах карыстання вялікім  аб'ёмам інфармацыі, удасканальваць навыкі самаадукацыі і самакантролю.

Вопыт паказаў, што выкарыстанне інфармацыйна-камп’ютарных тэхналогій на  факультатыўных  занятках добра павышае эфектыўнасць навучання. У навучэнцаў стымулюецца і развіваецца маўленча-мысліцельная дзейнасць і ўяўленне, пашыраецца слоўнікавы запас, павышаецца інтарэс да вучэбнага матэрыялу, актывізуецца пазнавальная дзейнасць і развіваецца творчы патэнцыял.

Факультатыўныя заняткі і ўрок.  Як яны суадносяцца?  Чым падобныя і чым розняцца? І на ўроку, і на факультатыўных занятках дзеці здабываюць новыя веды пад кіраўніцтвам настаўніка. Факультатыў дапамагае  пашырыць і паглыбіць веды па пэўным вучэбным прадмеце. На яго занятках можна выйсці па-за межы школьнай вучэбнай праграмы. Тут спрацоўвае прынцып пераемнасці. Мы сістэматызуем набытыя веды і паглыбляем іх далей. Аднак на ўроку вучань бачыць ступень сваіх ведаў. За працу ён атрымлівае адзнаку. На факультатыўных занятках адзнакі не ставяцца. І тут трэба памятаць, што вучань чакае ад нас ацэньвання яго працы. Гэта пытанне, я лічу, не дасканала вывучана, паўстае шмат пытанняў, наконт таго, якое ацэньванне можна прымяніць? Я на факультатыўных занятках прымяняю наступныя формы ацэньвання:

  1. Славеснае ацэньванне (Малайчына! Ты добра засвоіў гэтую тэму . …).
  2. На занятках вучні павінны ведаць арыенціры:

    Ведай:

Умей: арыетацыя на ідэальны варыянт ведаў.

    3.Самаацэнка вучняў.

  1. Узаемаацэнка.

   Можна весці дзённік “Мае дасягненні”.

   Партфоліа вучня.

  Ацэнка настаўніка ( Заўвага! Настаўнік ацэніць працу вучняў толькі пасля сама- і ўзаемаацэнкі).

      Прымяняю наступныя дыдактычныя сродкі, якія дапамагаюць навучэнцам убачыць свае прабелы ў ведах, для таго, какб адпрацаваць неабходны матэрыял:

  1. Карта ўліку ведаў (падыдзе для сярэдняга школьнага звяна).
  2. Ацэначны ліст (больш прыемлівы для старшакласнікаў).
  3. Розныя віды рэфлексіі:

а) “Рэфлексійная мішэнь”, “Дрэва ўрока” і г.д.;

б) “Ліст (тэлеграма) настаўніку”;

в) “Прадоўжы сказ”;

г) “Прыём “аднаго слова” (запішы адно слова і выкажы сваё бачанне заняткаў і тваёй ролі ў ім).

           Граматная арганізацыя і правядзенне факультатыўных заняткаў дазваляе павышаць веды навучэнцаў па прадмеце беларуская мова, стварае ўмовы для самарэалізацыі навучэнцаў, усебаковаму і гарманічнаму яе развіццю, развівае крытычнае мысленне, творчыя здольнасці, навыкі самастойнай працы, задавальняе патрэбы ў самараскрыцці, самавыражэнні, выхаванні лепшых маральных якасцей і далучэнні да агульначалавечых каштоўнасцей.

            Я прыйшла да высновы, што прымяненне  розных форм работы, сучасных адукацыйных і інфармацыйных тэхналогій, ЭСН на факультатыўных занятках  фарміруе творчую асобу, здольную да пошуку, здольную лагічна мысліць, сістэматызаваць і назапашваць веды,  здольную да самааналізу, самаразвіцця і самакарэкцыі.

            У выніку парымянення прыёмаў і метадаў значна актывізавалася пазнаваўчая дзейнасць навучэнцаў, павысілася іх матывацыя, камунікатыўныя навыкі.

            Вядома, у рамках адной працы немагчыма паказаць усе магчымасці на факультатыўных занятках, пад час якіх  фарміруецца ўменне вучыцца, якое выяўляецца ў набыцці навучэнцамі адпаведных спосабаў дзеяння, навыкаў. Але важна адзначыць, што дасягненне гэтага выніку адукацыйнага працэсу і становіцца асновай узнікнення і замацавання ў структуры асобы запатрабавання да вучэння, спазнання.

            Як часта мы сутыкаемся з нежаданнем школьнікаў вучыцца. Мы можам абвінавачваць іх у безадказнасці, і пры гэтым не бачыць, што такая якасць – гэта вынік непаспяховасці навучэнца на нейкім пэўным этапе яго школьнага жыцця. І калі пачынаеш шукаць прычыны, разумееш, што праблема не ў тым, што гэты пэўны вучань не ведае, як трэба вучыцца, не валодае пэўнымі спосабамі навучальнай дзейнасці, неабходна своечасова дапамагчы навучэнцам раскрыць свае здольнасці

На ўласным вопыце я ўпэўнілася, што калі надаваць дастатковую ўвагу фарміраванню спосабаў, навыкаў, навучальных дзеянняў праз уключэнне ў вызначаную дзейнасць на аснове ўнутраных матываў, то рана ці позна большасць вучняў уваходзіць у густ такой працы, у іх узнікае запатрабаванне вучыцца, спазнаць свет пры наяўнасці адэкватных уменняў, дазваляе ім выявіцца ў іншых абласцях школьнай адукацыі. СПІС ВЫКАРЫСТАНЫХ КРЫНІЦ

 

  1. Валочка, Г.,  Зелянко, В. Вывучаем беларускі правапіс: Вучэбная праграма факультатыўных заняткаў для V – IX класаў агульнаадукацыйных устаноў з беларускай і рускай мовамі навучання  / Г. Валочка, В. Зелянко // Роднае слова - 2010 - № 7. – С. 19-24.
  2. Валочка, Г., Язерская, С. Слова ў тэксце: Вучэбная праграма факультатыўных заняткаў для VII класа агульнаадукацыйных устаноў з беларускай і рускай мовамі навучання  / Г. Валочка, С. Язерская // Роднае слова - 2010 - № 7. – С. 9-14.  
  3. Валочка, Г.  Арганізацыя і правядзенне факультатыўных заняткаў па беларускай мове   / Г. Валочка, С. Язерская // Роднае слова - 2010 - № 7. – С. 53- 56.
  4. Дзятко, Д. Беларускі правапіс і граматыка : Тэорыя і заданні для школьнікаў / Д. Дзятко, Н. Радзіваноўская, В. Урбан // Роднае слова. – 2010. – № 5. – С. 26-29.
  5. Красней, В.П. Беларуская мова: поўны школьны курс: тэорыя: дапаможнік для вучняў старшых класаў агульнаадукацыйных устаноў / В.П. Красней, Я.М. Лаўрэль. – Мінск: Аверсэв, 2007. – 382 с.  

ПРЫНАЗОЎНІК ЯК СЛУЖБОВАЯ ЧАСЦІНА МОВЫ

 

“Не забудзьма ж нашчадкам сваім перадаць

                                                            У нязменнай красе наша добрае слова.”

                                                                                                             П.Панчанка

Мэта: стварыць умовы для актуалізацыі і паглыблення ведаў вучняў аб

прыназоўніку як службовай часціне мовы, дапамагчы асэнсаваць яго

спецыфічныя ўласцівасці шляхам супастаўлення з самастойнымі часцінамі

мовы, паглыбіць паняцце пра асноўныя значэнні, якія выражаюцца ў

словазлучэнні пры дапамозе прыназоўнікаў;развіваць пазнавальныя і  творчыя

здольнасці; выхоўваць, дабрыню; спрыяць выхаванню культуры вуснага і

пісьмовага маўлення.

 

Задачы:

-удасканальваць уменне выяўляць прыназоўнікавыя канструкцыі ў сказах і

тэкстах, характарызаваць іх, адрозніваць ад іншых часцін мовы;

-развіваць арфаграфічныя навыкі вучняў, вуснае і пісьмовае маўленне.

 

Ход заняткаў

 

1.Арганізацыйны момант

Кароценькі, нязменны я, службовы-Дапамагу змяняць па склонах словы.

Назва гэтай часцінай мовы як бы падказвае нам, што прыназоўнік-гэта тое, што

стаіць пры назоўніку і не толькі прыназоўніку ( займеннік, а таксама любыя

субстантываваныя словы і выразы).

 

2.Актуалізацыя ведаў вучняў

Лінгвістычная казка

Пасварыліся назоўнік з прыназоўнікам

Аднойчы Прыназоўнік святкаваў дзень нараджэння. Усіх запрасіў ѐн на сваѐ

свята. Толькі не заспеў дома Назоўніка. “Няма, то й не трэба, абыдземся”,-вырашыў Прыназоўнік.

І вось наступіла свята. Прымчаўся Дзеяслоў, уварвалася Прыслоўе, тоненька хіхікаючы. Прыбег Прыметнік, ледзь даехала Дзеепрыслоўе, нават Часціцы, Выклічнікі, Злучнікі - і тыя з`явіліся, цяжка пыхкаючы і вохкаючы.

Пачалася цырымонія віншавання.

-Дарагі…Віншуем цябе з … . Жадаем табе … .

-Будзь заўсѐды здаровы і вясѐлы. Працуй і далей дзеля… .

-Мы хочам падараваць табе гэты … .

-А я пашыла табе … .

Здзівіўся Прыназоўнік. Нічога нельга зразумець. Але выгляду не падае да і

кажа:

-Дзякуй. А цяпер прашу ўсіх да … . Я спѐк вам вялікі смачны … .

Толькі цяпер усе зразумелі, у чым справа і пабеглі па Назоўніка.

А Назоўнік сядзеў у сваім крэсле і таксама быў вельмі раззлаваны. Ён разважаў

: “ Хай сабе. Абыдуся … іх. Мне … аднаму добра … . Падумаеш! … хочаце

ведаць, я … мове-  самы галоўны. Чаго яны вартыя … мяне.Гэты Дзеяслоў …

.мяне неразумны … бездапаможны, … прыметнік … мяне … залежыць. Ды …

адзін сказ … мяне … абыдзецца”. Глядзіцца ў люстэрка : “Які я прыгожы,

абаяльны, далікатны. Паспяваць ці што?”

…любіць Беларусь нашу мілую,

Трэба … розных краях … ,

Разумею, … выраю

Жураўлі … Палессе ляцяць.

Ой, нешта і песня не атрымліваецца. Вось што значыць пасварыцца з

Прыназоўнікам, з іншымі часцінамі мовы! Што я нарабіў!-  толькі ѐн так

падумаў, як з`явіліся ўсе сябры-  часціны мовы. Узрадаваліся Назоўнік і

Прыназоўнік, што зноў будуць дапамагаць адзін аднаму. Усе разам часціны

мовы адправіліся святкаваць дзень нараджэння Прыназоўніка. І зноў загучалі

прыгожыя словы, прамовы, песні, з`явіліся цудоўныя падарункі, а галоўнае,

гасцям вельмі спадабаўся смачны торт. З таго часу Назоўнік і Праназоўнік

жывуць у згодзе.

 

Заданне: адрэстаўраваць тэкст, упісаць патрэбныя часціны мовы і назваць іх

Суразмоўніцтва па тэме:

1)У чым важнасць самастойных часцін мовы?

2)Якую дапаможную ролю выконваюць службовыя часціны мовы?

3.Трэніровачныя заданні   

Заданне 1  Крыжаванка –кластар

Па вертыкалі: службовая часціна мовы, якая выражае адносіны паміж

назоўнікам ,займеннікам і лічэбнікам ва ўскосным склоне і іншымі словамі ў

словазлучэнні…..(Прыназоўнік)

Па гарызанталі:1)У адпаведнасці з паходжаннем усе прыназоўнікі падзяляюцца

на ….(невытворныя,вытворныя).

2)Паводле будовы прыназоўнікі падзяляюцца на тры групы …..(простыя,

складаныя, састаўныя).

3)Без самастойных часцін мовы прыназоўнік……(не ўжываецца).

 

Заданне 2: Падбярыце і запішыце прыназоўнік, які падыходзіць па сэнсе.

Пайшоў  Вярнуўся

У школу

У лагер

У лес

На станцыю

На заняткі

На спаборніцтвы

На спеўкі

Ва ўніверсітэт

….школы

….лагера

….лесу

….станцыі

….заняткаў

….спаборніцтваў

….спевак

….ўніверсітэта

 

Заданне 3:Перакладзіце на беларускую мову.

Больной гриппом  (Хворы на грып)

Сбегать за хлебом  (збець па хлеб)

Читать про себя  (Чытаць сам сабе)

Пойти к сестре  (Пайсці да сястры)

Приехать через день  (Прыехаць праз дзень)

Благодарить соседа  (Дзякаваць суседу)

 

Заданне 4: Запішыце фразеалагізмы, устаўляючы прапушчаныя прыназоўнікі. Растлумачце сэнс выразу.

Ад часу…часу; ад слова…слова; зваліцца…неба; пападаць…зуб; з нагі

…нагу; як гарох …дарозе;  запасці…вока; ад коркі…коркі; спачываць…лаўрах.

Даведка: вельмі марудна, павольна; жыць ненадзейна, трывожна адзінока без

догляду; калі-нікалі; дакладна, не прапусціўшы нічога; выклікаць пачуццѐ

сімпатыі да сябе; задаволіўшыся дасягнутым, бесклапотна праводзіць час;

вывучаць цалкам, поўнасцю, нічога не прапускаючы; не разумець таго, што

відавочна ўсім; станавіцца прадметам чыѐй-небудзь увагі,крытыкі,ганення.

 

Заданне 5: Вызначы і палічы.Які працэнт складаюць прыназоўнікі ў гэтым тэксце?

Вось ты пайшоў у школу.Гэта вялікая падзея ў тваім жыцці. Пасадзіў дрэўца ў

школьным садзе або на вуліцы каля свайго дома. Хіба не цудоўна : ты варасцеш

і дрэўца тваѐ расце! Школу будзеш канчаць дарослым.Вырасце і тваѐ дрэўца.

Нездарма ж многія дрэвы маюць імѐны: дзедава груша, маміна яблыня,

дзядзькава вішня.

У памяць родных і блізкіх, што загінулі на вайне, людзі і даюць дрэвам імѐны

герояў. Няхай захоўваюць добрую памяць пра дарагіх люзей.

Даведка:Прыназоўнікам характэрна высокая частотнасць ужывання ў маўленні:

прыблізна 10% любога тэксту складаюць прыназоўнікі.

 

Заданне 6: Праверачны тэст.

1.Укажыце, якое сцверджанне памылковае:

а)прыназоўнік-службовая часціна мовы;

б)прыназоўнік ужываецца для спалучэння слоў у сказе;

в)прыназоўнікужываецца для выражэння лексічных значэнняў;

г)прыназоўнік не з`яўляецца членам сказа.

2.Укажыце словазлучэнні, у якіх дапушчаны памылкі ва ўжыванні

прыназоўнікаў і склонаў назоўнікаў:

а)абмеркавалі аб учынках;

б)пакінуць з завода;

в)плаціць за дабро;

г)водгук на апавяданне;

д) вярнуцца з Мінска;

3.Знайдзіце сказы, у якіх выдзеленае слова-прыназоўнік:

А.Мы беглі (на) сустрач хвалям мора.

Б.Яны пайшлі (на) сустрэчу з партызанамі.

В.(На) сустрэчу з дзяўчынкай ѐн не спадзяваўся.

Г.Вецер гнаў лісце (на) сустрач.

4.Укажыце, якія словазлучэнні адпавядаюць нормам беларускай літаратурнай

мовы:

а)непакоіцца пра яго; б) непакоіцца аб ім; в)схаваліся ў укрыццѐ; г) схаваліся ва

ўкрыцце; д) сустрэнемся ў восем гадзін; е)сустрэнемся а восьмай гадзіне.

5.Вызначыць, якую літару трэба ўставіць. Укажыце слупок, у  якім паслядоўна

размешчаныя літары адпавядаюць прапушчаным у дадзеных словах.

А) Б) В) Г)

Марыць аб радасц…. е і і і

Узяў са жмен…. я ю ю ю

Жалі ў пол… і і е е

Быў ва ўзросце… і е е е

Выйшаў з лес… у у а у

6.Вызначыць ў сказе ўсе прыназоўнікі. Адгадайце загадку. Адзначце правільны

варыянт адказу.

Без яго няма прычыны свет разумным называць. Ён пачаўся ад  Скарыны, з ім

нам вечна сябраваць.

а)Ім, яго, ѐн.Кніга;

б)без, ад, з. Друк.   

Адказы да тэста: 1-в; 2-а,б; 3-б,в; 4-а,г,д,е; 5-б; 6-б.

 

Рэфлексія.

Дапоўніце сказы.

Сѐння на занятках я:

-даведаўся…..

-навучыўся….

-разабраўся….

 

свернуть

Семинар “Организация процесса аттестации педагогических работников в учреждении образования: опыт, проблемы, пути решения”

Цель: ознакомится с особенностями организации процесса аттестации педагогических работников в учреждении образования,с процедурой прохождения педагогами аттестации на высшую квалификационную категорию, категорию «учитель-методист», а также с процедурой подтверждения высшей квалификационной категории.

Задачи:

  1. Познакомиться с нормативным правовым обеспечением аттестации педагогических работников.
  2. Изучить порялок организации и проведения аттестации в учреждении образования

 3.Определить содержательные и процессуальные аспекты квалификационного экзамена при прохождении педагогическими работниками аттестации на присвоение и подтверждение высшей квалификационной категории.

Вопросы для обсуждения:

- основные задачи и принципы аттестаци;

- нормативное правовое обеспечение аттестации педагогических работников ;

- организации и порядок проведения аттестации в учреждении образования;

            - требования, предъявляемые к обобщению, описанию и представлению педагогического

           опыта в рамках аттестации и анализ типичных затруднений педагогов.

 

Аттестация является обязательной процедурой для педагогических работников системы образования. Она стимулирует рост профессионального мастерства и развитие творческой инициативы педагогов. Аттестация также способствует повышению уровня теоретической подготовки педагогических работников и поддерживает авторитет педагогического звания.

В рамках аттестации педагогических работников (далее — аттестация) определяются уровень их квалификации, результаты трудовой деятельности, деловые и личностные качества. Результаты аттестации являются основой дифференцированной оплаты труда.

Аттестация педагогических работников проводится в учреждении образования по месту их работы. Для этого создается аттестационная комиссия в составе не менее пяти членов, избираемая на собрании педагогических работников путем тайного голосования. В состав аттестационной комиссии включаются дополнительно по одному представителю администрации и профсоюзного комитета учреждения образования. Лица, которые проходят аттестацию в период работы комиссии, не могут входить в ее состав. Персональный состав комиссии оформляется приказом руководителя учреждения образования и ежегодно до 1 октября доводится до сведения педагогических работников .

Аттестационная комиссия органа управления образованием должна включать не менее семи человек с учетом представителей подведомственных учреждений образования и методиче­ских служб. В комиссию должны входить по одному представителю органа управления образованием и профсоюзного комитета. Персональный состав комиссии утверждается руководителем органа управления образованием. Ежегодно до 1 октября работников всех подведомственных учреждений образования ознакомляют с персональным составом комиссии.

Срок полномочий аттестационной комиссии составляет один год со дня издания приказа о ее создании.

ТРЕБОВАНИЯ К АТТЕСТУЕМЫМ РАБОТНИКАМ

 К аттестации допускаются педагогиче­ские работники, имеющие образование, соответствующее квалификационным требованиям, и двухлетний стаж работы в должности, по которой они аттестуются. Стаж работников, желающих аттестоваться на первую и высшую квалификационные категории, должен составлять три года со дня присвоения предыдущей категории.

Лица, получившие диплом о высшем образовании с отличием или имеющие академиче­скую степень магистра, допускаются к аттестации на вторую квалификационную категорию при наличии стажа работы в соответствующей должности 1 год. Если  работнику присуждена ученая степень или присвоено ученое звание, то он допускается к аттестации на первую квалификационную категорию при наличии стажа работы на соответствующей должности  1 год, а на высшую категорию — 2 года со дня присвоения предыдущей категории.

Процедура аттестации не должна превышать 3 месяцев со дня подачи педагогическим работником заявления в атте­стационную комиссию.

Работник не всегда имеет специальную подготовку, установленную квалификационными требованиями. Однако если он качественно выполняет свои служебные обязанности, повышает квалификацию и имеет стаж работы в должности, по которой аттестуется, не менее 3 лет, то проходит аттестацию в установленном порядке. Вместе с тем квалификационная категория не может быть присвоена лицам, имеющим общее среднее образование.

С согласия педагогического совета администрация учреждения образования имеет право один  раз в пять лет требовать обязательной аттестации педагогических работников, снизивших уровень своей работы. Однако аттестация не применяется к работникам, отработавшим менее 2 лет с момента предыдущей аттестации, беременным женщинам и женщинам, имеющим детей в возрасте до трех лет. Если работник без уважительных причин отказывается пройти аттестацию, то она может быть проведена и в его отсутствие.

КВАЛИФИКАЦИОННЫЙ ЭКЗАМЕН И АТТЕСТАЦИОННОЕ СОБЕСЕДОВАНИЕ

Для претендентов на высшую категорию аттестация складывается из квалификационного экзамена и аттестационного собеседования.

Квалификационный экзамен предшествует собеседованию. Педагогический работник может сдать его в период прохождения очередных курсов повышения квалификации или экстерном.

Аттестация педагогических кадров - это комплексное оценивание уровня квалификации, педагогического профессионализма и продуктивности деятельности работников образовательных учреждений.

Целью аттестации является определение соответствия уровня профессиональной  компетентности педагогических работников требованиям квалификационных характеристик при присвоении им соответствующей  квалификации.

 Ключевыми для определения функций, содержания и процедур аттестации педагогов являются понятия « квалификация» и « профессиональная компетентность».

Квалификация- это система знаний , умений, профессионально значимых качеств личности, обеспечивающих возможность определенного уровня выполнения профессиональных обязанностей ( по В.Ф.Кочурову).

Квалификационная категория – уровень квалификации, профессионализма и продуктивнсоти, соответствующий нормативным критериям педагогического труда и обеспечивающий работнику возможность решать профессиональные задачи  определенной степени сложности.

 Под профессиональной компетентностью понимается совокупность умений учителя структурировать научные и практические знания для оптимального решения педагогических задач. Профессиональная  компетентность обеспечивается  знаниями в следующих областях:

- специальной (предмет, область, в которой занят педагогический работник);

- методической (средства, формы, методы педагогического воздействия);

- психологической (учет особенностей влияния педагогического воздействия на развитие учащихся).

Итогам  аттестации  является присвоение педагогу квалификационной категории (второй, первой, высшей) в соответствии с уровнем  его профессионализма.

Основные задачи аттестации:

- стимулировать целенаправленное, непрерывное повышение уровня профессиональной компетентности педагогических работников;

- обеспечивать педагогическим работникам возможность повышения уровня оплаты труда;

- способствовать повышению их авторитета и социальной роли в педагогическом коллективе.

   Основные принципы аттестации:

- коллегиальность,

- системность,

- открытость,

- целостность экспертных оценок.

Они обеспечивают объективное, корректное, гуманное отношение к педагогическим работникам.. Приоритет личности, уважительное отношение к оцениваемому, его гражданским  и профессиональным правам лежат в основе  организации работы с аттестуемыми.

Основные показатели соотвествия аттестуемого заявленной категории.

  1. Профессиональная компетентность
    • Знание нормативной правовой базы организации учебно-
    • воспитательного процесса.
    • Знание теоретических и практических основ предмета (типы
    • уроков, цели и задачи урока, формы, методы, технология
    • проведения урока)
    • Знание современных достижений в методике преподавания.
    • Знание новых педагогических концепций.
    • Знание теории педагогики и возрастной психологии школьника.
    • Культура делопроизводства, ведения школьной документации в
    • соответствии с требованиями.
    • Работа по самообразованию, степень реализации.
    • Создание и развитие образовательной среды предметного
    • кабинета.
    • Участие в методической (научно-методической) и
    • инновационной работе.
    • Руководств исследовательской деятельностью учащихся.
    • Участие в профессиональных конкурсах.
  2. Результативность педагогической деятельности
    • Выполнение учебных программ.
    • Динамика уровня облученности учащихся. Перевод учащихся на
    • более высокий уровень познавательной деятельности.
    • Результаты ВШК.
    • Результаты административных контрольных срезов,
    • проведенных в ходе аттестации.
    • Индивидуальные достижения учащихся по преподаваемому
    • предмету.
  3. Коммуникативная культура
    • Коммуникативные и организаторские способности.
    • Способность к сотрудничеству с учащимися,
    • Готовность к сотрудничеству с коллегами.
    • Педагогическая культура аттестуемого.
    • Готовность к сотрудничеству с родителями и общественностью.
    • Педагогический такт.
    • Педагогическая культура речи.
    • Создание комфортного микроклимата в процессе обучения и
    • воспитания.

 

 

 

свернуть

Новая зямля

Паэма
  • Предмет: Беларуская лiтаратура
  • Автор: Колас Якуб
  • Файл: fb2 (196кБ)
  • Скачать

Евгений Онегин

Поэзия
  • Предмет: Русская литература
  • Автор: Пушкин Александр Сергеевич
  • Файл: fb2 (143кБ)
  • Скачать